.png){kind=icon}
| Šifra predmeta | Naziv predmeta | ||
| MPI-07 | Pneumatika i hidraulika | ||
| Ciklus | Godina | Semestar | Broj ECTS kredita: |
| I | 3. | 5. | 5 |
| Status | Ukupan broj sati | ||
| Redovni | 60 | ||
|
Predavanja: 30 sati u semestru Laboratorijske/praktične vježbe: 30 sati u semestru |
|||
- Nastavnik:
Maida Čohodar Husić
- Preduslov za upis:
Nema
- Cilj (ciljevi) predmeta:
Cilj predmeta je upoznavanje studenata sa osnovnim industrijskim (elektro)pneumatskim i (elektro)hidrauličkim sistemima, uključujući osnovne komponente i standardne simbole. Težište je dato na pravilnom odabiru osnovnih komponenti, na upoznavanju sa metodama projektiranja industrijskih (elektro)pneumatskih i (elektro)hidrauličkih sistema, kao i na upožnavanje s nižom rješenja koja su česta u savremenoj proižvodnoj praksi.
- Tematske jedinice:
Primjeri primjene (elektro)pneumatskih i (elektro)hidrauličnih sistema. Osnove digitalnog upravljanja. Brojni sistemi. Automat. Automati bez memorije. Logički elementi. Boole-ova algebra. Normalne forme i minimizacija Boole-ovih funkcija. Svojstva i karakteristike komprimiranog zraka, Proizvodnja, priprema i distribucija komprimiranog zraka. Izvršni i upravljački elementi, Linearni i rotacioni aktuatori, Senzori u pneumatici, Ventili. Vakuum generator. Metode projektiranja pneumatskih sistema (metoda potiskivanja ili poništenja signala, korak po korak, kaskadna metoda). Metode regulačije pneumatskih servo sistema. Hidraulični fluidi; Osnovne hidrauličke komponente: Pumpe, ventili, aktuatori. Projektiranje hidrauličkih sistema, Proporčionalna hidraulika i upravljanje u otvorenom krugu. Hidraulički servosistemi. Upravljanje u zatvorenom krugu. Elektropneumatika i elektrohidraulika. Rad sa PLCijem. Upravljanje elektropneumatskim i elektohidrauličkim sistema, Pravči ražvoja industrijske (elektro)hidraulike i (elektro)pneumatike.
- Ishodi učenja:
Znanje: Student će znati nabrojati različite brojne sisteme, navesti i opisati metode sinteze digitalnog automata, opisati način rada osnovnih pneumatskih i hidraulilkih komponenti, razlikovati područja primjene (elektro)pneumatskih i (elektro)hidrauličnih sistema. Student će znati objasniti i projektovati jednostavnije (elektro)pneumatske i (elektro)hidrauličke sisteme. Znat će opisati načine programiranja programablnih logičkih kontrolera (PLC) i programirati ih za upravljanje jednostavnijim (elektro)pneumat-skim i (elektro)hidrauličnim sistemima.
Vještine: Student će biti osposobljen da projektuje (elektro)pneumatske i (elektro)hidraulične sisteme, programira PLC za upravljanje jednostavnim sistemima: npr. elektropneumatskim sistemima (maksimalno sa 4 cilindra).
Kompetencije: Student će žnati čitati i objasniti sheme (elektro)pneumatskih i (elektro)hidrauličnih sistema, projektovati jednostavne do umjereno složene (elektro)pneumatske i (elektro)hidraulične sisteme, te programirati PLC za upravljanje jednostavnim do umjereno složenim (elektro)pneumatskim i (elektro)hidrauličnim sistemima.
- Cilj održivog razvoja (SDG):
SDG4 – Kvalitetno obrazovanje; SDG9 – Industrija, inovacije i infrastruktura; SDG12 – Odgovorna potrošnja i proizvodnja
- Metode izvođenja nastave:
Predavanja, Laboratorijske/praktične vježbe
- Metode provjere znanja sa strukturom ocjene:
Konačna ocjena donosi se na osnovu sljedećeg:
| Test I | do 40 bodova |
| Test II | do 50 bodova |
| Laboratorijske vježbe | do 10 bodova |
| UKUPNO: | 100 bodova |
Napomena: Rad studenata prati se i ocjenjuje kontinuirano tokom izvođenja nastave. Na vježbama se rade praktični primjeri, a rad studenta vrednuje sa ukupno 10 bodova na svim vježbama. Obaveze na vježbama se završavaju i bodovi mogu ostvariti isključivo u terminima vježbi. Naknadna izrada vježbi nije moguća.
Test I se radi tokom izvođenja nastave, sredinom semestra po dogovoru sa studentima, a Test II u posljednjoj sedmici nastave u zimskom semestru tekuće akademske godine. Testovi se polažu isljučivo u pisanoj formi.
Student, kojem nedostaju 2 boda i manje ža veću (prolaznu) očjenu, može dobiti dopunsko usmeno pitanje kako bi osvojio nedostajuće bodove (ža veću ocjenu). Na ovaj način se ne može dobiti šest (6).
- Literatura:
- Hesse, S.: Compressed Air as an Energy Carrier, Festo, 2002.
- Hesse, S.: 99 Examples of Pneumatic Applications, Blue Digest on Automation, Festo, 2001.
- Parr, E.A. : Hydraulics and Pneumatics: a technicians and a engineers guide, ISBN 0 7506 4419 2, Imprint: Butterworth-Heinemann, Elsevier Science, 1999.
- Đikić, M. Osnove digitalnog upravljanja, Mašinski fakultet Sarajevo, 1988.
- Majumdar, S.R.: Oil Hydraulic System, Principles and Maintenance, McGraw-Hill, 2003.
- Meritt, H.E. Hydraulic Control systems, ISBN 978-0-471-59617-2, Wiley, 1967.
- Bolton, W. Programmable Logic Controllers, 4th ed. Elsevier, ISBN-13: 978-0-7506-8112-4, 2006.
- Stenerson, J., Deeg, D. SIEMENS Step 7 (TIA portal) Programming a Practical Approach, ISBN-10: 1515220540
Može se koristiti i ostala literatura na univeržitetskom nivou iz navedenih oblasti.
